phụ công
Định nghĩa
- Động từ:
- Làm cho công sức, sự hy sinh, hoặc sự chăm sóc của người khác trở nên vô ích, không được đền đáp xứng đáng: "phụ công" chỉ hành động gây thất vọng hoặc tổn thương cho người đã dành nhiều tâm huyết, thời gian cho mình, khiến họ không nhận lại được kết quả như mong đợi.
- Không đáp lại sự vất vả, khó nhọc của người khác: "phụ công" nhấn mạnh sự bội bạc, thiếu trách nhiệm hoặc vô ơn, khiến cho những nỗ lực của người khác trở nên uổng phí.
Ví dụ sử dụng
- (Anh ấy đầu tư nhiều công sức nuôi dạy con, nhưng con lại làm cho công sức đó trở nên vô ích vì bỏ học.)
- (Sự vất vả của cô giáo không được đền đáp vì kết quả thi không tốt.)
- (Đừng làm cho sự hy sinh của cha mẹ trở nên uổng phí bằng những hành động sai trái.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "phụ công ơn": không đáp lại hoặc làm mất giá trị của ân tình, sự giúp đỡ từ người khác.
- Anh ấy phụ công ơn của người thầy đã dìu dắt mình. (Anh ấy làm cho sự dạy dỗ của thầy trở nên vô nghĩa.)
- "phụ công lao": bỏ qua hoặc không trân trọng những đóng góp, cố gắng của người khác.
- Đội bóng thi đấu tệ, phụ công lao huấn luyện của ban huấn luyện. (Kết quả xấu khiến công sức huấn luyện trở nên vô ích.)
Biến thể và từ gần giống
- Phụ (động từ): bỏ rơi, không giữ lời, làm trái với sự kỳ vọng.
- Phụ tình phụ nghĩa. (Bội bạc trong tình cảm, đạo lý.)
- Công (danh từ): sự vất vả, lao động, hoặc thành tích.
- Công lao không nhỏ. (Sự cống hiến đáng kể.)
- Phụ lòng (động từ): làm trái với mong đợi hoặc tình cảm của người khác — gần nghĩa với "phụ công".
- Đừng phụ lòng tin của bạn bè. (Đừng làm cho sự tin tưởng của bạn bè bị tổn thương.)
Từ đồng nghĩa
- Bội bạc: có hành động hoặc thái độ không trân trọng, đền đáp xứng đáng công ơn.
- Vô ơn: không biết ơn, không nhận ra hoặc không đáp lại sự giúp đỡ.
- Phụ bạc: rũ bỏ, không giữ lời hứa hoặc tình nghĩa.
Thành ngữ liên quan
- Phụ công uổng sức: làm cho công sức và sự cố gắng của người khác trở nên vô ích.
- Làm việc không hiệu quả chỉ phụ công uổng sức của cả đội. (Kết quả kém khiến mọi nỗ lực trở nên lãng phí.)
- Phụ công ơn dưỡng dục: không đền đáp sự nuôi dưỡng, dạy dỗ của cha mẹ, thầy cô.
- Con cái hư hỏng là phụ công ơn dưỡng dục của cha mẹ. (Hành vi sai trái của con làm mất giá trị sự hy sinh của cha mẹ.)